Tolken in de zorg of toch anders de taalbarrière oplossen?

Taalbarrière in de zorg terug op politieke agenda

In 2012 is de tolkenvergoeding van overheidswege afgeschaft, onder andere omdat iedere niet-Nederlander geacht wordt de Nederlandse taal eigen te maken. In 2016 zijn er weer vergoedingen voor teruggekomen. En in 2021 heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen met 128 van de 150 stemmen waarin VWS verzocht om de verschillende vormen van bekostiging van de tolkenvoorziening te onderzoeken. Aanleiding voor de motie is dat zorgverleners financiële en praktische obstakels ervaren. Tolken werken daardoor werkdrukverhogend voor de eerstelijns zorg die toch al sterk onder druk staat. En op deze manier is de taalbarrière een obstakel voor de toegang tot goede zorg.

Anderstaligen een groeiend probleem voor de Nederlandse zorg

Het aantal anderstaligen groeit met de toestroom van vluchtelingen en de toenemende behoefte aan arbeidsmigranten. Deze groepen hebben een zorgverzekering en recht om begrepen te worden. De toegang is beperkt en de kwaliteit van de eerstelijnszorg staat door de taalbarrière onder druk. Eerder schreef ik hier al over: ‘Arbeidsmigranten in de zorg – het kan beter‘. Hier kan Nederland niet van wegkijken ….. noblesse oblige. Wij gaan er prat op een van de beste zorgsectoren in de wereld te hebben, maar zorg aan deze groepen lijkt wel een vergeten gebied. Al in 2003 bevestigde de inspectie voor gezondheidszorg dat één ding duidelijk is: “de WGBO zegt ….. dat gecommuniceerd moet worden in een voor de patiënt begrijpelijke taal”. Niets doen is dan geen optie.

Naast de taalbarrière schiet ook de inrichting van het zorgproces tekort

Andere verwachtingen, anders denken over ziekte en gezondheid en de taalbarrière zijn constante uitdagingen voor de eerstelijns zorg en oorzaak van verhoging van werkdruk bij huisartsen. En tolken lijken inderdaad een heel goede oplossing, en zijn dat vaak ook. Maar, is dat de enige oplossing? Uit recent onderzoek blijkt dat ook aandacht voor culturele verschillen en telefonisch contact met een assistente in de eigen taal de zorg echt naar een hogere kwaliteit tillen.

Een tolk helpt, maar verbetering kan beter en goedkoper

In de zoektocht naar een oplossing bestaat de neiging om terug te vallen op wat ondanks problemen tenminste iets van verlichting bood. Gekozen wordt dan tussen alles of niets, met het gevolg dat de communicatie tussen zorgverlener en patiënt óf inboet aan privacy en kostbaar wordt óf leidt tot ongewenste risico’s in de zorguitkomst door de taalbarrière. Ik ben niet tegen terugbrengen van de tolk, als je een structurele verandering wil is een beetje beter vaak al het begin van veel beter. We mogen best wel met een leercurve rekening houden. Misschien is verbetering van het proces wel iets moeilijker, maar leidt wel tot structurele verbetering. Enkele initiatieven zijn al gestart om dit uit te proberen.

Anno 2022 zijn er alternatieve oplossingen om de taalbarrière op te lossen

Pharos maakt onderscheid tussen een eenvoudige en complexe zorgvraag. De beoordeling of een tolk wel of niet nodig is, begint bij de eerste vragen aan de patiënt. Beheerst de patiënt het Nederlands? Begrijpt hij de open vragen goed? Spreken we een gemeenschappelijke andere taal? Als de taalbarrière minder is kan soms ook naar een andere zorgverlener verwezen worden. Of wellicht is werken met een folder in de eigen taal al voldoende. Of andere digitale hulpmiddelen. Wat zou een meertalige website of meertalige vragenlijsten ter voorbereiding kunnen bijdragen? Dan zouden we namelijk niet alléén van een tolk afhankelijk zijn en met andere middelen toch ook verlichting van de taalbarrière kunnen bereiken.

De vragenlijsten in eigen taal helpen dokter en tolk

MediPrepare – de beste voorzorg voor de zorg – komt met een slimme hulp om de taalbarrière te verlichten. De arts die zich wil of moet bekwamen in zorg aan anderstaligen wordt geholpen om zijn proces zo in te richten dat gedurende de hele patiëntreis de taalbarrière wordt verlicht. MediPrepare biedt vragenlijsten over gezondheidsgeschiedenis en huidige klacht aan in de eigen taal van de migrant, en stelt de antwoorden beschikbaar in de taal van de zorgverlener beschikbaar. Het verdiept direct de interactie tussen patiënt en zorgprofessional en is een slimme basis voor een goede zorguitkomst en een tevreden patiënt én zorgverlener. De tolk blijft soms nodig, maar de moeizame algemene uitvraag kan hij dan overslaan. Dit is zeer veelbelovend.

Bent u geïnteresseerd hoe MediPrepare dit samen met de huisarts als partner in een geïntegreerd zorgproces aanpakt en hoe dit werkt? Ga dan naar www.mediprepare.com of neem contact op met harry@mediPrepare.com of 085-0605025.